Naar de inhoud
Kitewind
Wind

Hoeveel wind heb je nodig om te kitesurfen?

Vraag het op een strand en je hoort "een knoop of vijftien". Dat antwoord klopt voor precies een persoon. Hoeveel wind genoeg is hangt af van hoe zwaar je bent en hoe groot je grootste kite is, en die twee schelen per kiter zomaar tien knopen.

UitlegMet de som en vier echte sessies6 minuten lezen

Tientallen kites in de lucht boven de branding bij Wijk aan Zee
Wijk aan Zee op een goede dag. Iedereen kijkt naar dezelfde wind, en bijna niemand hangt dezelfde maat op. Foto: Kees Blokker, Noord-Hollands Archief, CC BY 4.0, via Wikimedia Commons.
Het korte antwoord

Wie 85 kilo weegt en een 13 meter heeft, vaart lekker vanaf 14 knopen. Met een 9 meter heeft dezelfde persoon 21 knopen nodig, met een 17 meter maar 11. Tien knopen verschil, en het weer is al die tijd hetzelfde gebleven.

Zet een zware en een lichte kiter naast elkaar op hetzelfde strand. De lichte springt al, op een grote kite. De zware staat tot zijn knieën in het water te wachten op een vlaag. Ze kijken naar dezelfde windmeter. Daarom staat op deze site nergens een los getal, en vraagt de rekenpagina eerst wat je weegt.

01De som

Alles op Kitewind draait op een vuistregel. Hij is kort genoeg om te onthouden:

kitemaatin vierkante meters= 2,2 × je gewichtin kilode windin knopen

Draai hem om en je hebt het antwoord op de vraag van dit stuk. Bij welke wind begint je grootste kite te trekken?

de wind die je nodig hebtin knopen= 2,2 × je gewichtin kiloje grootste kitein vierkante meters

Neem 85 kilo en een 13 meter. 2,2 keer 85 is 187, en 187 gedeeld door 13 is 14 knopen. Bij die wind past de kite precies. Een paar knopen eronder kom je nog wel van het water, met weinig druk en veel pompen aan de bar. Onder de 12 houdt het op. Hoe hard het gewicht meetelt zie je als je dezelfde 12 meter aan drie mensen geeft:

GewichtDe somDe kite past bij
50 kilo2,2 × 50 = 110, gedeeld door 129 knopen
75 kilo2,2 × 75 = 165, gedeeld door 1214 knopen
95 kilo2,2 × 95 = 209, gedeeld door 1217 knopen

Zelfde strand, zelfde kite, acht knopen verschil. Op een dag met 13 knopen heeft de eerste een prima sessie en gaat de derde weer naar huis.

Probeer het zelf

Je plank

12knopen, vanaf hier kan het

  • randje
  • het kan
  • mooi
  • hard
  • aan land

Ideally, you want steady wind with an average strength in the range of 15-20 knots.

IKO, de internationale organisatie van kitescholen, over de wind om in te leren.1 Gelijkmatige wind van gemiddeld 15 tot 20 knopen dus. Dat is een goed gemiddelde voor een les. Voor jou alleen is het te grof.

02Op een surfboard of een foil mag er wind af

Vaar je op een directional, een plank in de vorm van een surfboard, dan heb je minder kite nodig dan op een twintip. De plank is groter en drijft beter, dus hij komt eerder los. In de som gaat er daarom 1,5 meter van de ideale maat af.

Dat getal is uitgeprobeerd. Met 2 meter eraf noemde de site een sessie overpowered die in het echt heerlijk voer. Met 1,5 klopte het.

Een hydrofoil gaat nog verder. De vleugel onder de plank tilt je uit het water, en dan vaar je in wind waarin de rest op het strand zit. Daar gaat 2,5 meter af. Waarom precies dat getal staat bij de kitematen.

03Van te weinig tot te veel

Boven je ondergrens liggen nog vier grenzen. De onderste schuiven mee met je gewicht en je kite. De bovenste twee staan vast op 30 en 40 knopen, want of het te hard waait is een vraag over veiligheid en niet over maat. Voor 85 kilo met een 13 meter twintip ziet het er zo uit. De tabel volgt wat je hierboven instelt.

WindWat je ervan merkt
onder 12 knTe weinig. Je grootste kite trekt je niet uit het water.
12 tot 14 knHet randje. Je vaart, maar je moet ervoor werken.
14 tot 19 knHet kan. Grootste kite, rustig heen en weer.
19 tot 30 knDe mooie band. Genoeg druk om te springen.
30 tot 40 knHard. Kan prima, maar alleen met een kleine kite.
boven 40 knBlijf aan land. De site telt dit als nee.

Vul je een ander gewicht of een andere kite in, dan verschuiven de 12, de 14 en de 19. De 30 en de 40 blijven staan.

Een kiter op snelheid over kort, hobbelig water bij de Zandmotor, met de duinen erachter
De Zandmotor bij harde wind. Kort water, veel druk, een kleine kite. Foto: Smiley.toerist, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.

04Waar de getallen vandaan komen

De vuistregel zelf is niet van ons. Hij gaat al jaren rond onder kiters, en waar hij vandaan komt en hoe hij zich houdt naast andere maattabellen lees je bij de kitematen. Waar precies de grenzen liggen, dus wanneer "het kan net" overgaat in "nu is het lekker", staat nergens vast. Die zijn hier afgesteld op echte sessies: na het varen is opgeschreven hoeveel wind er stond, welke kite er hing en hoe het voelde.

Een voorbeeld. Met 17 knopen op een 13 meter was het voor 85 kilo nog net een sessie. Daarom ligt de ondergrens zo laag, en niet op een veilige 18 waarmee je de helft van de zomer thuis zit. Bij elke wijziging aan de site rekent een toets na of die sessies er nog goed uit komen.

Het blijft een vuistregel op gewicht. Hoe goed je vaart telt ook mee: wie ervaren is houdt een kite langer vast in harde wind en krijgt hem eerder aan de praat in weinig. Zie de uitkomst als een startpunt en kijk altijd wat de rest van het strand optuigt.

05Vlagen tellen mee

Het gemiddelde vertelt de helft. Een windmeter die 20 knopen aangeeft met pieken van 34 trekt op die pieken bijna drie keer zo hard aan je lijnen, want de kracht van wind groeit met het kwadraat van de snelheid. Je kiest je maat dus op de piek.

Het weerbericht helpt je hier niet. De windkracht die het KNMI noemt is een gemiddelde over tien minuten,2 en in tien minuten passen heel wat vlagen. De kitesurfvereniging waarschuwt vooral voor buien, die zorgen voor "verraderlijke windstoten (of windgaten)".3 Zie je een bui aankomen, ga dan eerst aan land.

De site houdt twee grenzen aan. Komen de vlagen boven 1,6 keer de gemiddelde wind, dan raadt hij een maat kleiner aan. Komen ze boven 1,8 keer, dan heet de dag vlagerig en gaan er punten af. Dat laatste gebeurt niet vaak. Over 485 uren daglicht bij Hoek van Holland lag de piek meestal rond 1,4 keer de wind, en in negen van de tien uren tussen 1,2 en 1,67.

06En wat is een knoop eigenlijk

Een knoop is een zeemijl per uur, ongeveer 1,85 kilometer per uur. Het weerbericht praat liever in windkracht. Zo reken je het grof om:

KnopenWindkrachtKilometer per uur
14 kn4ongeveer 26
19 kn5ongeveer 35
30 kn7ongeveer 56
40 kn8 tot 9ongeveer 74

Het KNMI legt windkracht 4 op 11 tot 16 knopen, 5 op 17 tot 21, 6 op 22 tot 27 en 7 op 28 tot 33.2 De meeste kitedagen aan onze kust zijn dus windkracht 5 of 6.

Nu jouw getal

Vul je gewicht en je grootste kite in en kies je spot. Je ziet de wind van vandaag en de komende week per uur, met ernaast wat de meetpalen op dit moment meten.

Reken het uit voor mijn gewicht en mijn kite

07Verder lezen

Woorden in dit stuk

Bronnen

  1. IKO, "How long does it really take to learn to kitesurf". ikointl.com
  2. KNMI, "Windschaal van Beaufort". knmi.nl
  3. Nederlandse Kitesurf Vereniging, "Externe omstandigheden". kitesurfvereniging.nl