Leren kitesurfen: waar begin je, en van wie leer je het?

Kitesurfen leer je van een instructeur, op een rustige dag, met een kleine kite. Filmpjes komen daarna. Ze helpen je snappen wat je in de les voelde, en ze bereiden de volgende stap voor. Maar ze staan niet naast je als de kite iets doet wat je niet verwachtte.

UitlegDe volgorde, de wind, leren op reis of in de sneeuw, en vijf kanalen om te kijken10 minuten lezen

Ruben Lenten is een van de beste kiters die Nederland heeft gehad. Hij begon als jongen met "een 7m twee-lijns vlieger en een directional board waarmee ik drie maanden aan het worstelen ben geweest om eindelijk die eerste meters te varen."¹ Drie maanden, zonder iemand die het voordeed. Met les gaat het een stuk sneller.

01Hoe lang het duurt

De meeste mensen varen hun eerste meters ergens tussen het achtste en het twaalfde lesuur. IKO, de grootste organisatie van kitescholen, houdt een vergelijkbaar getal aan en is er eerlijk over:

Learning to kitesurf might take between 6 to 12 hours of lessons – but take this with a grain of salt. It often takes more than 12 hours and it rarely takes less than 6.

Hoe snel het gaat ligt niet alleen aan jou. De wind op je lesdagen telt mee, net als hoe ondiep het water is. Plan je lessen dicht op elkaar, dan hoef je niet elke keer opnieuw te beginnen.

02De volgorde die werkt

1. Les. Je leert de kite besturen, het veiligheidssysteem gebruiken, bodydraggen en de waterstart. Zoek een school met een erkenning van IKO of VDWS en met verzekerde instructeurs.
2. Zelf varen, maar niet alleen. Je eerste tien sessies doe je op een spot met ruimte, bij wind die schuin op het strand staat, en met andere kiters in de buurt die je kunnen helpen landen.
3. Hoogte lopen. Pas als je terugkomt waar je begon, kun je kiezen waar je vaart. Tot die tijd loop je terug over het strand, plank onder de arm, kite boven je hoofd. Kiters noemen het de walk of shame, en iedereen heeft hem gelopen, ook degene die nu langs je heen springt.
4. Dan pas trucs. Omdraaien, springen en de rest komen sneller als de basis vanzelf gaat.

Tussen stap een en twee zit een gat waar veel mensen in vallen. Je les is klaar, je hebt materiaal gekocht, en ineens sta je alleen op een strand. De kitesurfvereniging heeft daar een nuchter advies voor:

Het is helemaal niet gek, om na je lessen eerst zonder boardje het water op te gaan zodat je het bodydraggen nog eens kunt oefenen.

Kun je eenmaal hoogte lopen, dan is een georganiseerde downwinder een mooie volgende stap: met een groep van strand A naar strand B, met de wind in de rug, en een busje terug. Kilometers maken zonder keren. Het is niets voor je eerste maanden, want onderweg moet je om pieren en havens heen kunnen sturen. De kitesurfvereniging is er duidelijk over: "Hoogtelopen is cruciaal om obstakels zoals havens en pieren te ontwijken".¹⁴ En ga nooit alleen.

03Welke wind voor een beginner

Tussen de 14 en 20 knopen, gelijkmatig, en nooit aflandig. Bij minder wind valt de kite uit de lucht. Bij meer wind wordt elke fout groter. En vlagerige wind is voor een beginner zwaarder dan harde wind, omdat je nooit weet hoeveel kracht er komt.

Op de rekenpagina zie je per uur de wind, de vlagen en of de windhoek op die spot veilig is. Lees ook wat aflandige wind betekent voor je je eerste dag alleen kiest.

04Op reis leren

Het lastigste aan leren kiten in Nederland is het wachten. Je hebt les op zaterdag, het waait niet, de volgende les is twee weken later, en tegen die tijd ben je de helft kwijt. Een reisbureau voor kiters zegt het zo: "Learning at home is possible but much slower – too many breaks, too many no-wind days, not enough continuity."⁴ Ze verkopen reizen, dus ze hebben er belang bij. Ongelijk hebben ze niet.

Op de goede plekken waait het bijna elke dag, vaak door thermische wind. De zon warmt het land sneller op dan de zee, de warme lucht stijgt op, en koelere lucht van zee stroomt eronder naar binnen. Dat geeft op zonnige dagen elke middag wind.⁵ Tel daar een ondiepe lagune bij op en je staat een week lang elke dag op het water. Zoveel uren achter elkaar is precies wat je als beginner nodig hebt.

Plekken waar Nederlandse kiters vaak leren:

Seizoenen en omschrijvingen van reisorganisaties en scholen ter plaatse.⁴⁶⁷ Kijk voor jouw week altijd zelf naar de windstatistiek van de plek.

Dan het geld. Een lokale school kan een stuk goedkoper zijn dan thuis, en soms zit daar een reden achter. Lesmateriaal heeft een zwaar leven: "School kites take a serious beating over the course of a year, as learners crash them repeatedly into the sand or in the water."⁸ Een versleten kite met een stroef veiligheidssysteem wil je niet boven je hoofd. Zoek dus uit wat je boekt:

• Is de school erkend? IKO en VDWS hebben allebei een zoeker waarin je het kunt nakijken.⁹
• Hoeveel leerlingen per instructeur? Hoe minder, hoe meer je vaart. Sommige scholen zetten er zes bij een instructeur.⁸
• Is er een boot? De ene school heeft een jetski om je op te halen, de andere alleen een kajak.⁸
• Hoe oud is het materiaal? Vraag het, en lees recensies met foto's.
• Mag je komen kijken? Een goede school vindt het prima als je eerst een les bekijkt.⁸

Wie dat uitzoekwerk liever niet doet, kan mee met een Nederlandse organisatie die de school en de plek al heeft uitgezocht. KiteActive gaat onder meer naar Zanzibar, Brazilië en Sicilië, Ripstar naar Dakhla en Egypte met lesgroepjes van hooguit drie, en De Kitesurfbus rijdt in de winter naar Portugal, Marokko en Zuid-Spanje.¹⁰ Ook hier geldt: Kitewind heeft met geen van hen een band, en ze weten niet dat ze hier staan.

05Snowkiten, leren zonder water

Het moeilijkste van de eerste lesdagen heeft weinig met de kite te maken. Het is het water: je ligt erin, je wordt erdoorheen gesleept, en de waterstart moet lukken voor je ook maar een meter vaart. Op sneeuw valt dat allemaal weg. Je staat al, op ski's of een snowboard, en de kite hoeft je alleen nog in beweging te krijgen. Een Zwitserse school: "You can stand on snow, which of course makes the processes much easier compared to kitesurfing."¹¹ Wat je daar leert over sturen en houding neem je mee naar het water.

Nederlanders gaan er vooral voor naar de Hardangervidda in Noorwegen, in februari en maart. Onder meer Ripstar en de Scheveningse winkel Versus organiseren reizen daarheen, ook voor beginners.¹²

Onderschat het niet. Sneeuw is harder dan water, en wind in de bergen is grillig. Artsen telden bij snowkiters 8,4 blessures per duizend uur. Dat is vergelijkbaar met kitesurfen. Bij beginners was het 20,8, en de onderzoekers noemen het een sport met een hoog risico.¹³ Neem dus ook hier les, en draag een helm.

06YouTube-kanalen om van te leren

Vijf bekende kanalen met instructie, om naast je lessen te kijken. Kitewind heeft met geen van deze kanalen, merken of winkels een band. Er is geen sponsoring, er zijn geen links waar iemand aan verdient en geen afspraken, en ze weten niet dat ze hier staan. Twee van de vijf zijn van een merk of een winkel. Dat staat erbij, zodat je weet wie er praat.

• Kitesurf College (Engels). Instructievideo's van een kiteschool, van de basis tot gevorderd.
• Progression Sports (Engels). Een video per techniek, voor elk niveau.
• Get High with Mike (Engels). Coaching voor als je al vaart en wilt leren springen.
• Kitemana (Nederlands, een winkel). Video's over materiaal en techniek. Het is een winkel, dus ze verkopen wat ze bespreken.
• Duotone Kiteboarding (Engels, een merk). Techniekvideo's naast hun eigen productfilms. Het materiaal in beeld is het hunne.

Mis je een kanaal dat hier hoort, of klopt er iets niet meer? Laat het weten.

07Wat een filmpje je niet leert

Het veiligheidssysteem onder spanning, om te beginnen. De bar loslaten, de quick release gebruiken, de kite helemaal lossen: in een video ziet het er logisch uit. Met een kite die vol aan je trekt is het dat niet. Oefen het in de les tot je hand het zelf doet.

Starten en landen met een ander leer je ook alleen op het strand. Daar horen afgesproken handgebaren bij, en de gewoonte om nee te zeggen als het niet goed voelt.

En dan de plek lezen. Waar waai je heen als het misgaat, en wat ligt daar? Een instructeur wijst het je een keer aan op je eigen strand, en daarna zie je het overal.

08Verder lezen

• Hoeveel wind heb je nodig om te kitesurfen
• Welke kitemaat bij welke wind
• Is kitesurfen gevaarlijk, en wat is aflandige wind